
Ons het gesien dat Isak besef het dat hy Jakob sy wetlik bindende erflating gegee het, nadat Rebekka ‘n plan beraam het om hom te mislei om Jakob in plaas van Esau te seën.
42 Toe Rebekka nuus kry van wat haar oudste seun Esau in gedagte gehad het, het sy haar jonger seun Jakob ontbied en vir hom gesê: “Luister! Jou broer Esau beoog om wraak te neem deur jou dood te maak. 43 My seun, gehoorsaam my dan nou: vlug dadelik na my broer Laban in Haran 44 en bly by hom ‘n rukkie totdat die woede van jou broer 45 onderlê totdat jou broer se toorn oor jou bedaar en hy vergeet wat jy aan hom gedoen het. Ek sal vir jou stuur en jou terugbring. Hoekom moet ek albei van julle op ‘n enkele dag verloor?”
Jakob na Laban gestuur. 46 Rebekka het vir Isak gesê: “Ek is gewalg met die lewe as gevolg van die Hetitiese vroue. As Jakob ook met ‘n Hetitiese vrou, ‘n boorling van die land, soos hierdie vroue, moet trou, hoekom moet ek lewe?”Nuwe Amerikaanse Bybel (Hersiene Uitgawe, Genesis 27:42–46). (2011). Die Verenigde State se Konferensie van Katolieke Biskoppe.
Na hierdie voorval was Esau so kwaad vir Jakob dat hy hom selfs wou doodmaak, maar om te verhoed dat dit gebeur, het Rebekka ‘n plan beraam om Jakob vir ‘n rukkie weg te stuur sodat die storm kan bedaar. Sy het Jakob weggestuur om te keer dat hy met ‘n Kanaänitiese vrou trou soos Esau gedoen het.
34 Toe Esau veertig jaar oud was, het hy met Judit, dogter van Beeri, die Hetiet, getrou en Basmat, dogter van Elon, die Hewiet. 35 Maar hulle het vir Isak en Rebekka ‘n bron van bitterheid geword.
* Hierdie verse uit die Priesterlike bron stel die volgende gedeelte bekend oor Esau se verlies van sy reg as eersgeborene deur ’n motivering hiervoor voor te stel in Isak en Rebekka se afkeer van Esau se Kanaänitiese vroue.
Nuwe Amerikaanse Bybel (Hersiene Uitgawe, Genesis 26:33–35). (2011). Die Verenigde State se Konferensie van Katolieke Biskoppe.
1 *Isak het Jakob dus ontbied en hom geseën en hom aangekla: “Jy mag nie met ‘n Kanaänitiese vrou trou nie! 2 Gaan nou na Paddan-Aram, na die huis van jou moeder se vader Betuel, en kies vir jouself ‘n vrou uit die dogters van Laban, jou moeder se broer.
* ’n Kykie van Rebekka se skerpsinnigheid word verskaf deur 27:42–28:2. Sy is bewus van Esau se moorddadige komplot teen Jakob (27:42–45), maar besef die episode van die gesteelde seën is nog steeds pynlik vir Isak; sy gebruik dus nog ‘n motief om Isak te oorreed om Jacob weg te stuur.—he moet binne die familie trou (endogamie), anders as Esau. Esau, soos gewoonlik onreflektiewe, besef te laat dat hy ook binne die familie moet trou, maar trou aansienlik van Abraham se verwerpte lyn. Op hierdie stadium in die verhaal het Jakob (en sy ma) die seën vir hulself geneem. Hulle optrede het Jakob in ’n benarde posisie geplaas: hy moet uit die land vlug weens sy broer se moorddadige voorneme en ’n vrou in ’n ver land kry. Mens kan vra hoe God se seën aan so ‘n onwaardige skelm gegee kan word.
Daar is ‘n Bybelse patroon om die jonger broer of suster bo die ouer—Isak bo Ismael, Jakob bo Esau, Ragel oor Lea, Josef bo sy ouer broers, Efraim bo Manasse (Gen 48:14), Dawid bo sy ouer broers te verkies.
Nuwe Amerikaanse Bybel (Hersiene Uitgawe, Genesis 28:1–2). (2011). Die Verenigde State se Konferensie van Katolieke Biskoppe.
Rebekka het gehoop dat El Shaddai, die sterk Almagtige God, hom sou seën.
3 Mag die Almagtige God jou seën en jou vrugbaar maak, jou vermenigvuldig dat jy ‘n vergadering van volke kan word. 4 Mag God aan julle en julle nageslag die seën van Abraham gee, sodat julle die land waar julle woon, kan besit wat hy aan Abraham opgedra het.”
5 Daarop stuur Isak Jakob op sy pad; hy het na Paddan-Aram gegaan, na Laban, die seun van Betuel, die Arameër, en die broer van Rebekka, die moeder van Jakob en Esau.Nuwe Amerikaanse Bybel (Hersiene Uitgawe, Genesis 28:3–5). (2011). Die Verenigde State se Konferensie van Katolieke Biskoppe.
Vers 4, wat die seën van Abraham is, word later deur Paulus aan Christene uitgebrei. Die doel was dat die seën van Abraham deur Christus Jesus na die heidene sou kom, sodat heidene ook die beloofde Gees deur geloof kon ontvang (Gl 3:14).
14 sodat in Christus Jesus die seën van Abraham na die heidene kan kom, sodat ons die belofte van die Gees deur geloof sal ontvang.
Nuwe Amerikaanse Standaard Bybel: 1995 update (Galasiërs 3:14). (1995). Die Lockman-stigting.
28 Daar is geen Jood of Griek nie, daar is geen slaaf of vryman nie, daar is geen man of vrou nie; want julle is almal een in Christus Jesus.
29 En as julle aan Christus behoort, dan is julle die nageslag van Abraham, volgens die belofte erfgename.Nuwe Amerikaanse Standaard Bybel: 1995 update (Galasiërs 3:28–29). (1995). Die Lockman-stigting.
Nadat hy met twee buitelandse meisies getrou het (26:34), het Esau besef dat sy huidige vrouens ‘n probleem was; daarom het hy probeer om sy pa te behaag deur met ‘n familielid te trou. Hy het dus na sy familie van oom Ismael gegaan (sy vader Isak se ouer halfbroer, die seun van Abraham en Hagar; 16:1–4; 21:1–21) en van daar af ‘n vrou geneem om sy ouers, Isak en Rebekka, te behaag.
8 Esau het besef hoe ontevrede die Kanaänitiese vroue vir sy vader Isak was, 9 en Esau het na Ismael gegaan en benewens die vroue wat hy gehad het, het hy met Mahalat, die dogter van Abraham se seun Ismael en suster van Nebajot, getrou.
Nuwe Amerikaanse Bybel (Hersiene Uitgawe, Genesis 28:8–9). (2011). Die Verenigde State se Konferensie van Katolieke Biskoppe.
God se verbondsbelofte aan Abraham en Isak is ook aan Jakob gebring. Maar dit was nie genoeg om Abraham se kleinseun te wees nie; Jakob moes sy eie persoonlike verhouding met God vestig.
In antieke tye het mense in die Ooste net met ‘n mantel en ‘n bietjie kos gereis en die harde grond vir ‘n bed gebruik. Soms het hulle ook ‘n klip gesoek om te gebruik om hul kop daarop te sit (soos ‘n kussing). Toe Jakob gaan lê en begin droom, het hy ‘n vreemde droom gehad oor ‘n leer wat tot in die hemel reik.
Jakob se droom te Bethel.* 10 Jakob het van Berséba af weggegaan en na Haran gegaan. 11 Toe hy op ’n sekere plek kom,* het hy daar gestop vir die nag, omdat die son reeds ondergegaan het. Hy het een van die klippe op die plek geneem en dit onder sy kop gesit en op daardie plek gaan lê.
12 Toe het hy ‘n droom gehad: ‘n trap* het op die grond gerus, met sy top tot by die hemel; en God se engele het op en af daarop gegaan. 13 En die HERE het langs hom gestaan en gesê: Ek is die HERE, die God van Abraham, jou vader en die God van Isak; die land waarop jy lê, sal Ek aan jou en jou nageslag gee. 14 Jou nageslag sal wees soos die stof van die aarde, en deur hulle sal jy versprei na die weste en die ooste, na die noorde en die suide. In jou en jou nageslag sal al die geslagte van die aarde seën vind. 15 Ek is met jou en sal jou beskerm waar jy ook al gaan, en jou terugbring na hierdie land. Ek sal jou nooit verlaat voordat ek gedoen het wat ek jou belowe het nie.
* Terwyl Jakob die land verlaat op pad na ’n onsekere toekoms in Paddan-Aram, verskyn God aan hom op ’n heilige plek wat Jakob besoek het net om ’n nagrus in te neem. Jakob se onbewustheid van die heiligheid van die plek onderstreep die genade van die gawe. Met sy terugkeer na Kanaän sal hy weer ‘n goddelike besoeker in die vorm van die geheimsinnige aanvaller teëkom (32:23–33) en, na sy terugkeer en versoening met Esau, sal hy weer na Bethel gaan (35:1–15).
* Plek: die Hebreeuse woord word dikwels spesifiek van ‘n heilige plek gebruik. Die dubbelsinnige woord “place” (plaats) word hier gebruik, want die teks beklemtoon dat Jakob geen idee het dat die plek waar hy afgekom het heilig is nie; eers wanneer hy wakker word, besef hy dit is heilig. Die plek was Bethel (v. 19), ‘n heilige plek so vroeg as die tyd van Abraham (12:8).
* Trap: in Hebreeus, sullam, tradisioneel maar onakkuraat vertaal as “ladder.” Die ooreenstemmende werkwoord, salaal, beteken “om op te hoop” iets, soos vuil vir ‘n snelweg of ‘n oprit. Die beeldspraak in Jakob se droom kan afgelei word van die Babiloniese ziggurat of tempeltoring, “met sy top in die sky” (11:4), en met baksteentrappe wat na ‘n klein tempel aan die bokant lei.
Nuwe Amerikaanse Bybel (Hersiene Uitgawe, Genesis 28:10–15). (2011). Die Verenigde State se Konferensie van Katolieke Biskoppe.
In hierdie droom het God getoon dat hy ‘n verhouding met Jakob wou hê en dat Hy nie net die God van sy oupa Abraham en van sy vader Isak wou wees nie, maar ook van Jakob. Jehovah het aan Jakob sy Woord gegee dat Hy by hom was en dat Hy oor hom sal waak waar hy ook al gaan. Jehovah het ook belowe dat Hy Jakob na sy land sou terugbring; want Hy sou hom nie verlaat voordat God alles gedoen het wat Hy aan hom gesê het nie
Die trap het sy top tot by die hemel gehad. En daar het die Almagtige God gestaan en gewys dat Hy bo alle gode is. Hy het gesê dat Hy Jehovah, die God van Jakob se vader Abraham en die God van Isak, is en dat Hy die land sou gee waarop Jakob vir hom en sy nageslag gelieg het. (Genesis 28:13).
God het hierdie woorde aan Jakob se oupa, Abraham (12:3), gesê, herhaal dit aan sy vader Isak (26:4), en het Sy verbond voortgesit deur dit aan Jakob te herhaal.
16 Toe Jakob uit sy slaap wakker word, het hy gesê,
“Waarlik, die HERE is op hierdie plek en ek het dit nie geweet nie!”
17 Hy het bang geword en gesê:
“Hoe wonderlik is hierdie plek! Dit is niks anders as die huis van God, die poort na die hemel nie!”
18 Vroeg die volgende oggend het Jakob die klip wat hy onder sy kop gesit het, geneem en dit as ’n heilige pilaar opgerig,* en olie bo-op dit gegooi. 19 Hy het daardie plek Bet-el* genoem, terwyl die voormalige naam van die dorp Luz was.
20 Jakob het toe hierdie gelofte gemaak:*
“As God by my sal wees en my op hierdie reis sal beskerm, maak ek my kos om te eet en klere te dra, 21 en ek kom veilig terug na my vader se huis, die HERE sal my God wees. 22 Hierdie klip wat ek as ’n heilige pilaar opgerig het, sal die huis van God wees. Van alles wat jy my gee, sal ek sonder versuim ‘n tiende deel aan jou teruggee.”
* Heilige pilaar: in Hebreeus, masseba, ‘n klip wat kan wissel in vorm en grootte, regop staan en gewoonlik bedoel vir ‘n godsdienstige doel. Die gebruik om sulke heilige pilare in Palestina op te rig, het teruggegaan na sy pre-Israelitiese tydperk; maar aangesien hulle politeïstiese assosiasies dikwels behou is, het latere Israelitiese godsdiens hul oprigting verbied (Lv 26:1; Dt 16:22) en beveel dat diegene wat met ander godsdienste geassosieer is, vernietig word (Eks 34:13; Dt 12:3).
* Hierdie gelofte: om goed te weet dat Esau se moorddadige toorn tussen hom staan en die besit van die land wat aan hom beloof is, maak Jakob sy gelofte baie presies. Hy beloof om die God wat aan hom verskyn het sy eie te maak as die God hom veilig na Paddan-Aram en terug na hierdie land lei.
Nuwe Amerikaanse Bybel (Hersiene Uitgawe, Genesis 28:16–22). (2011). Die Verenigde State se Konferensie van Katolieke Biskoppe.
Die belofte dat God met Jakob sowel as met sy voorvaders sou wees, het aan Jakob die versekering gegee dat hy in ‘n goeie verhouding met die Goddelike Skepper kon bly. Hy het geglo dat God hom met Sy teenwoordigheid sou beskerm en onderhou.
Dit het nie saak gemaak waarheen Jakob gegaan het nie; die Een Ware God sou by hom wees. Jakob het weggehardloop van alles wat hy geweet het, maar hy kon nie weghardloop van wat God vir hom beplan het nie.
Abraham het reeds ‘n merker geplaas en ‘n altaar daar in Bethel gebou (sowat tien myl noord van Jerusalem en 60 myl noord van Beerseba, waar Jakob sy familie verlaat het), waar hy die naam van God aangeroep het.
6 *Abram het deur die land gegaan tot by die heilige plek by Sigem, by die eikeboom van Moreh. Die Kanaäniete was toe in die land.
7 Die HERE het aan Abram verskyn en gesê: Aan julle nageslag sal Ek hierdie land gee. Abram het daar ‘n altaar gebou vir die HERE wat aan hom verskyn het. 8 Vandaar het hy na die gebergte oos van Bet-el getrek en sy tent opgeslaan by Bet-el in die weste en Ai in die ooste. Hy het daar ‘n altaar vir die HERE gebou en die HERE by die naam aangeroep. 9 Toe het Abram deur fases na die Negeb gereis.** Abraham se reis na die middel van die land, Sigem, dan na Bet-el en dan na die Negeb, word gedupliseer in Jakob se reise (33:18; 35:1, 6, 27; 46:1) en op die algemene roete van die verowering onder Josua (Jos 7:2; 8:9, 30). Abraham se reis is ‘n simboliese “confest” van die land wat hy belowe is. In die bou van altare hier (vv. 7, 8) en elders erken Abraham sy God as Here van die land.
* Die Negeb: die halfwoestynland suid van Juda.
Nuwe Amerikaanse Bybel (Hersiene Uitgawe, Genesis 12:5–9). (2011). Die Verenigde State se Konferensie van Katolieke Biskoppe.
Aanvanklik het Bethel ‘n belangrike sentrum vir aanbidding geword; later was dit ‘n sentrum van afgodsaanbidding. Die profeet Hosea het sy bose praktyke veroordeel.
Jakob het die klip waarop hy geslaap het geneem en dit met olie ingewy om te onthou wat op hierdie plek gebeur het.
Jakob se belofte van getrouheid aan God was voorwaardelik. Hy wou op sy eensame reis versorg word en eendag veilig terugkeer. Hy het niks meer geweet van hierdie God wat Homself geopenbaar het nie, maar Hy was oop om Hom te volg. God het Jakob veilig teruggebring na Bet-el, waar Jakob ‘n altaar vir Hom gebou het (35:1–15).
Bethel herbesoek. 1 *God het vir Jakob gesê: Gaan nou op na Bet-el. Sit daar en bou ‘n altaar vir die God wat aan julle verskyn het toe julle van julle broer Esau gevlug het. 2 Jakob het toe vir sy huisgesin en almal wat by hom was, gesê: “Raak ontslae van die vreemde gode* onder julle; reinig julle dan en verander julle klere. 3 Kom ons gaan nou op na Bet-el, sodat ek ‘n altaar kan bou vir die God wat my geantwoord het op die dag van my benoudheid en wat by my was waar ek ook al gegaan het.”
4 Hulle het aan Jakob al die vreemde gode in hulle besit gegee en ook die ringe wat hulle in hulle ore gehad het* en Jakob het hulle begrawe onder die eikeboom wat naby Sigem is. 5 Toe, toe hulle vertrek, het daar ‘n groot skrik oor die omliggende dorpe geval, sodat niemand die seuns van Jakob agtervolg het nie.
6 En Jakob en al die mense wat saam met hom was, het in Luz (nou Bet-el) in die land Kanaän aangekom. 7 Daar het hy ’n altaar gebou en die plek El-Bethel* genoem, want dit was daar dat God homself aan hom geopenbaar het toe hy van sy broer gevlug het.
8 Debora, die verpleegster van Rebekka, is dood. Sy is onder die eikeboom onder Bethel begrawe, en daarom is dit Allon-bacuth genoem.*
9 Met Jakob se aankoms van Paddan-Aram het God weer aan hom verskyn en hom geseën. 10 God het vir hom gesê:Jou naam is Jakob.
Jy sal nie meer Jakob genoem word nie
maar Israel sal jou naam wees.Hy is Israel genoem. 11 Toe sê God vir hom: Ek is die Almagtige God; wees vrugbaar en vermeerder. ‘n Nasie, inderdaad ‘n vergadering van nasies, sal van jou spruit, en konings sal uit jou lendene uitreik. 12 Die land wat ek aan Abraham en Isak gegee het, sal aan julle gee; en aan julle nageslag sal Ek die land na julle gee.
13 Toe het God van hom af weggegaan. 14 Op die plek waar God met hom gespreek het, het Jakob ‘n heilige pilaar, ‘n klippilaar, opgerig en daarop het hy ‘n drankoffer gemaak en olie uitgegooi. 15 Jakob het die plek genoem waar God met hom Bet-el gespreek het.
* Jakob keer terug na Bethel en stig die heiligdom, ‘n gebeurtenis wat ‘n “bookend” vorm na die eerste besoek aan Bethel in 28:10–22. Om die Here se heiligdom binne te gaan, moet ‘n mens jouself reinig en ontslae raak van alle tekens van getrouheid aan ander gode (Jos 24:23; Jgs 10:16). Jakob het ook blykbaar die gebruik begin om ‘n pelgrimstog na Bet-el te maak (sien Ps 122:1 en Is 2:3, 5).
* Buitelandse gode: goddelike beelde, insluitend dié van huishoudelike gode (sien nota op 31:19), wat Jakob se volk saamgebring het uit Paddan-Aram.
* Ringe … hul ore: die oorbelle het dalk aan die gode behoort omdat oorbelle dikwels op standbeelde geplaas is.
* El-Bethel: waarskynlik om vertaal te word “die god van Bethel.” Dit is een van verskeie titels van God in Genesis wat begin met El (= God), bv. El Olam (21:33), El Elyon (14:18), El die God van Israel (33:20), El Roi (16:13), en El Shaddai. Die meeste hiervan (behalwe El Shaddai) is aan spesifieke Israelitiese heiligdomme gekoppel.
* Allon-bacuth: die Hebreeuse naam beteken “eikebome van huil.”
Nuwe Amerikaanse Bybel (Hersiene Uitgawe, Genesis 35:1–15). (2011). Die Verenigde State se Konferensie van Katolieke Biskoppe.
Nadat hy Esau bedrieg het, het Jakob vir sy lewe gehardloop en meer as 400 myl na Haran gereis. In die volgende hoofstuk van Genesis sal ons kyk na Jakob se ervaring by Haran, waar Jakob getrou het en ‘n gesin begin het.
- Hoe sou jy gereageer het as jy Esau was en jou broer jou seëninge gesteel het?
. gelukkig vir jou broer – kwaad vir jou broer – bitter en teruggetrokke – vasbeslote om wraak te neem - Wie hou jy die meeste verantwoordelik daarvoor dat Jakob Isak se seën kry?
. Isak – Rebekka (dit was haar plan) – Jakob (hy het dit afgetrek) – Esau (sy pogings was te min, te laat) - Wie se goedkeuring is vir jou die belangrikste?
- Met wie identifiseer jy hierdie verhaal?
- Wat doen jy as daar ‘n « Jakob » in jou lewe is, skelm om voordeel te trek uit jou?
. probeer hom vermy – gee hulle wat hulle wil hê – veg vir wat myne is – hulle uitoorlê – kry hulle in die moeilikheid – konfronteer hulle rustig - Gegewe Jacob se huiswaartse aard (sien 25, 27ff), hoe is hy oorreed om uiteindelik die huis te verlaat?
- Watter diplomasie het Rebekka op Jakob gebruik? Op Isak?
- Wat tref jou as die interessantste van Jakob se droom?
- Het Jakob met God probeer onderhandel?
- Is dit moontlik dat hy, in sy onkunde oor hoe om God te aanbid en te dien, God behandel het soos ‘n dienaar wat ‘n diens vir ‘n wenk sou verrig?
- Was dit omdat God vir Jakob geseën het dat hy besluit het om Jehovah, die God van sy vader, te volg?
- As jy in Jakob se skoene was, watter van God se beloftes sou jy die bemoedigendste gevind het?
- Het Jehovah Jakob voorspoedig gemaak?
- Was Jakob tereg in verwondering en het die God ervaar wat sy vader geken het?
- Sou jy Jakob se ervaring tydens en na sy droom ‘n bekering noem, ‘n herverbintenis van sy lewe na God, ‘n eksistensiële ontmoeting, ‘n “fox gaath” godsdienstige ervaring, of iets anders?
- Waarom ontmoet God Jakob ongevraagd en sonder smaad?
- Wat dink jy van Jakob se antwoord op ontwaking (vv 16-17)?
- Wat dink jy van sy optrede die volgende oggend (vv 18-19)?
- Hoe tref Jakob se gelofte (vv 20-22) jou? (Meer bedingingschip, onwaardig vir God?)
- Het jy drome wat jy kan of sal beskou as drome wat verband hou met God se planne?
- Dink jy God praat nog deur drome?
- Wat is die gevare en voordele daarvan om op drome vir leiding te vertrou?
- Dink jy dit is goed dat mense steeds monumente of katedrale of groot kerke bou om God te onthou en te eer?
- As jy ‘n monument sou skep om een van jou belangrikste ervarings met God te herdenk, wat sou jy kies? Waar sou dit wees? Wat sal jy onthou elke keer as jy dit gesien het?
+
Voorgaand

